Het bedrijf overheid

In de politiek zou weer gezocht kunnen worden naar juiste ‘mix’ in de rolverdeling tussen de dominee (ethiek, moraal en waarden) en de koopman (handelsgeest, zakendoen en winst maken). Het proces van de ‘overheid als bedrijf’ zou snel teruggedraaid moeten worden omdat het voor misstanden zorgt en de waarden van de democratische rechtsstaat ernstig aantast. Bovendien leidt het tot veel rechtsongelijkheid en tot reageren in plaats van regeren. De rol die de overheid heeft om kwetsbare burgers te beschermen en te compenseren als ze extra getroffen worden door wetgeving of andere maatregelen, zal in ere hersteld dienen te worden. Tekorten mogen natuurlijk niet worden afgewenteld op de sociaal zwaksten. Preventief handelen, vooruitdenken en voor-investeren krijgen weer prioriteit. Bovendien zijn de kosten niet drastisch afgenomen hetgeen de hoofdreden was, waarom de overheid zich als bedrijf is gaan opstellen. Hoewel ik mijn uiterste best doe, kan ik niets positiefs ontdekken aan de overheid als bedrijf. Volledig terugdraaien, waarbij weer de Publieke Zaak het belangrijkste item is lijkt mij de enige optie. De rechten van de kwetsbaren zijn dan weer gewaarborgd en de rechtsongelijkheid is verminderd of hopelijk weg. Helpt u mee met nadenken en beïnvloeden?

1 reactie

  1. Wouter ter Braake op 3 mei 2021 om 12:43

    De markt ‘laat het vuile werk liggen’. Het meest schrijnende voorbeeld is de vuilnisophaal en vuilverwerking als die wordt geprivatiseerd. Napels laat zien hoe dat kon ontsporen (in extremo omdat de mafia zich op deze markt stortte). Volksgezondheid, een schoon en leefbaar milieu zijn in de markt geen doeleinden. Het gaat om winst. Wanneer de winst er niet uit te halen valt, laat ‘de markt’ het werk liggen, of sjoemelt met allerlei standaarden en raffelt het werk af.

    Er zijn diverse maatschappelijke domeinen waarin het algemeen belang de drijfveer van handelen moet zijn. Winst van een private partij gaat dan per definitie ten koste van het genot, het welbevinden en welzijn van anderen. Maatschappelijke domeinen die mijns inziens als eerste in aanmerking komen voor ‘maatschappelijk eigendom’ en maatschappelijke sturing en uitvoering zijn:
    – de gezondheidszorg;
    – het openbaar vervoer, incluis de ervoor nodige infrastructuur;
    – de ruimtelijke ordening met als speerpunten klimaat, biodiversiteit;
    – het onderwijs;
    – de woningmarkt.

    Er zullen er wellicht meer zijn.

    Maar voor goed en toekomstgericht beheer van ons maatschappelijk eigendom’ is een waarden- en visie gestuurde overheid nodig. Het is van belang dat we afscheid nemen van politiek die ‘a-moreel’ van elk vraagstuk enkel een financiële rekensom maakt.

    De maatschappelijke sturing en uitvoering moeten worden gefundeerd in principes van sociale rechtvaardigheid en het garanderen van basiswelvaart, welzijn en welbevinden van alle burgers.

    Dit gaat verder dan het geneuzel over een nieuwe leiderschapsstijl. Een geneuzel gericht op herstel van vertrouwen? Ja, van vertrouwen van politieke kopstukken in elkaar om weer vier jaar pluche zetels te kunnen verdelen.

    Bij de opgave om van het idee van ‘overheid als bedrijf’ afscheid te nemen gaat het allereerst om een grondige reiniging van de brede politieke en bestuurlijke cultuur. De burger, de burgerrechten, een dienende overheid als kernpunten. Daarvoor is dienend leiderschap nodig. Een soort ‘Omtzigt’ dienaarschap. Burgerrechten en fatsoen voorop.

    Een actie zou zich kunnen richten op alle politieke partijen vanuit vragen als: ‘hoe draagt u actief bij aan het tegengaan van disproportionele ongelijkheid in onze samenleving? Wat doet u om burgerrechten en fatsoen de leidende principes in politiek en bestuur te laten zijn? Wat is uw visie op dienend leiderschap?’.

    Kernvragen die ook in (de top van) ambtelijke kringen en die van uitvoeringsorganen gesteld mogen worden.

Laat een reactie achter